Hạt macca: dinh dưỡng, cách ăn và cách chọn mua chuẩn
Hạt macca có gì đặc biệt? Thành phần dinh dưỡng, mỗi ngày nên ăn bao nhiêu, cách tách vỏ, chọn mua và bảo quản macca Việt Nam đúng cách.
Hạt macca có vị béo bùi, giòn nhẹ và thơm tự nhiên, nên thường được xem là một trong những loại hạt "đáng tiền" nhất. Bài này gom lại những điều cần biết về hạt macca: macca là gì, giá trị dinh dưỡng, mỗi ngày ăn bao nhiêu là vừa, cách tách vỏ, cách chọn mua và bảo quản.
Hạt macca là gì?
Macca (còn viết là mắc ca, tên khoa học chi Macadamia) là hạt của cây thân gỗ thường xanh có nguồn gốc từ Australia. Hạt có vỏ cứng rất dày; bên trong là phần nhân màu trắng kem, giòn, nhiều dầu tự nhiên nên có vị béo đặc trưng.
Trong sản xuất thương mại, hai loài được biết đến nhiều nhất là Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla. Macca ăn trực tiếp được, và cũng là nguyên liệu cho bánh, sữa hạt, bơ hạt hay dầu macca. Tìm hiểu thêm trong bài Mắc ca là gì? Nguồn gốc và các giống mắc ca đang trồng ở Việt Nam.
Macca Việt Nam
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, đến cuối năm 2024 Việt Nam có hơn 46.241 ha macca, riêng Tây Nguyên hơn 27.000 ha. Đến tháng 5/2024, macca đã được trồng tại 29 tỉnh, trong đó Tây Bắc và Tây Nguyên là hai vùng chính. Điều kiện đất, độ cao và khí hậu của từng vùng được phân tích trong bài Vùng trồng mắc ca Việt Nam: Tây Bắc và Tây Nguyên.
Thành phần dinh dưỡng của hạt macca
Bảng dưới đây là giá trị xấp xỉ cho một khẩu phần khoảng 28 g macca sống (tính từ số liệu trên 100 g của cơ sở dữ liệu USDA FoodData Central, mục Macadamia nuts, raw). Macca rang, rang muối hay tẩm vị sẽ khác một chút.
Điểm nổi bật: macca nhiều chất béo không bão hòa đơn, ít carbohydrate, có chất xơ và một số khoáng chất như mangan, đồng. Vì chất béo nhiều nên macca cũng giàu năng lượng. Chi tiết hơn có trong bài Hạt mắc ca: dinh dưỡng và cách ăn hợp lý trong chế độ ăn cân bằng.
Mỗi ngày nên ăn bao nhiêu hạt macca?
Không có một con số chung cho mọi người. Các tài liệu dinh dưỡng thường dùng khẩu phần khoảng 28 đến 30 g (một nắm nhỏ) cho các loại hạt cây. Với macca, nếu bạn ăn vào bữa phụ thì một khẩu phần như vậy mỗi ngày là mức dễ kiểm soát, rồi điều chỉnh theo tổng năng lượng trong ngày, nhu cầu vận động và mục tiêu cân nặng của bạn.
Vì macca nhiều năng lượng, ăn quá nhiều dễ vượt khẩu phần mà không để ý. Nên đong sẵn phần ăn thay vì ăn trực tiếp từ túi lớn.
Các cách ăn hạt macca
- Ăn trực tiếp: nhai chậm để cảm nhận vị béo bùi, hợp bữa phụ.
- Cho vào bữa sáng: rắc lên sữa chua, yến mạch, ngũ cốc hoặc salad.
- Làm sữa hạt: xem công thức trong bài Cách làm sữa hạt mắc ca nguyên vị tại nhà.
- Làm bánh, làm bơ hạt: nghiền hoặc cắt nhỏ để thêm vị béo cho bánh và món ngọt.
Cách tách vỏ hạt macca
Nếu bạn mua macca còn vỏ cứng, không nên dùng kìm bẻ hạt thông thường vì vỏ rất dày và cứng. Dùng dụng cụ chuyên dụng để tách macca (kẹp hoặc máy tách vỏ macca), đặt hạt chắc chắn và giữ tay xa vùng bị ép. Tách xong, bỏ mảnh vỏ vụn và kiểm tra nhân trước khi ăn. Bỏ những nhân có dấu hiệu mốc, thâm đen hoặc mùi lạ.
Cách chọn mua hạt macca
- Màu sắc: nhân tốt thường trắng kem đồng đều; tránh hạt ngả vàng sậm, thâm hoặc có đốm lạ.
- Mùi: thơm nhẹ, béo; tránh mùi hắc, mùi dầu cũ hoặc mùi ẩm mốc.
- Độ giòn: hạt giòn, không dai, không mềm nhão.
- Bao bì: có thành phần ghi rõ, nơi sản xuất, hạn sử dụng; ưu tiên túi hoặc hộp kín, có khóa zip.
- Loại hạt: chọn nguyên vị (không muối, không tẩm đường) nếu bạn muốn kiểm soát muối và đường.
Bảo quản hạt macca
Macca nhiều dầu nên dễ bị oxy hóa và có mùi hôi dầu nếu để lâu hoặc để nơi nóng ẩm. Bạn nên:
- Đóng kín bao bì sau mỗi lần dùng (túi zip hoặc hũ kín).
- Để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
- Nếu muốn giữ lâu hoặc thời tiết nồm ẩm, cho vào ngăn mát tủ lạnh.
- Dùng trước hạn in trên bao bì, bỏ hạt nếu có mùi lạ hoặc dấu hiệu mốc.
Lưu ý khi ăn hạt macca
- Macca thuộc nhóm hạt cây, có thể gây dị ứng. Người từng dị ứng với hạt cây cần hỏi bác sĩ trước khi dùng.
- Không cho trẻ nhỏ ăn nguyên hạt vì nguy cơ hóc sặc.
- Người có bệnh lý hoặc đang theo chế độ ăn đặc biệt nên hỏi bác sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần.
- Macca độc với chó, không cho thú cưng ăn.
Nội dung mang tính tham khảo chung, không thay thế tư vấn y tế.
Câu hỏi thường gặp
Macca và mắc ca có phải là một không? Có. Đây là hai cách viết của cùng một loại hạt (macadamia).
Ăn macca có béo không? Macca nhiều năng lượng, nên ăn quá khẩu phần có thể làm tăng năng lượng nạp vào. Dùng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng.
Macca ăn sống được không? Nhân macca đã qua sơ chế có thể ăn trực tiếp. Hãy chọn sản phẩm có nguồn gốc và bao bì rõ ràng.
Bảo quản macca được bao lâu? Tùy loại và cách đóng gói; hãy theo hạn sử dụng in trên bao bì và điều kiện bảo quản của nhà sản xuất.
Mua hạt macca tại IQ Nuts
IQ Nuts có hạt mắc ca Tây Nguyên đóng túi zip 200g, túi zip 500g và hộp 500g, thành phần 100% hạt mắc ca. Xem chi tiết tại danh mục hạt dinh dưỡng.
Nguồn tham khảo
- USDA FoodData Central: Nuts, macadamia nuts, raw (SR Legacy, FDC ID 170178)
- Trung tâm Khuyến nông Quốc gia: số liệu diện tích mắc ca đến cuối năm 2024
- Mắc ca là gì? - vietnammacadamias.com
- Hạt mắc ca: Dinh dưỡng và sức khỏe - vietnammacadamias.com
Xem thêm bài viết trên blog IQ Nuts · Danh mục hạt dinh dưỡng