Cách bảo quản hạt dinh dưỡng giòn lâu, không ôi dầu ngày Tết

Vì sao hạt bị ỉu, ôi dầu? Hạt để được bao lâu ở nhiệt độ phòng, tủ lạnh, ngăn đá? Cách bảo quản hạt trong mùa nồm ẩm và mẹo làm giòn lại hạt bị ỉu.

Hạt dinh dưỡng mua về cho dịp Tết thường được mở ra, đóng vào nhiều lần, lại gặp thời tiết nồm ẩm cuối năm ở miền Bắc. Chỉ sau vài tuần, hạt có thể bị ỉu, mềm dai hoặc có mùi dầu cũ. Bài viết này giải thích vì sao hạt bị hỏng và cách bảo quản để hạt giòn thơm lâu hơn.

Vì sao hạt bị ỉu và ôi dầu?

Có hai "kẻ thù" chính của hạt dinh dưỡng:

Độ ẩm: hạt đã sấy khô rất dễ hút ẩm từ không khí. Hút ẩm khiến hạt mất giòn, mềm dai; nếu ẩm nhiều và lâu còn có thể bị mốc.
Ôi dầu (oxy hóa chất béo): các loại hạt chứa nhiều dầu tự nhiên. Khi tiếp xúc lâu với không khí, nhiệt độ cao và ánh sáng, dầu trong hạt bị oxy hóa, tạo mùi hắc, vị đắng, khét. Hạt có nhiều chất béo không bão hòa đa như óc chó dễ ôi dầu nhanh hơn macca hay hạt điều.

Ngoài ra, hạt đã tách vỏ rất dễ hút mùi từ thực phẩm xung quanh như hành, tỏi, gia vị.

Hạt để được bao lâu?

Thời gian bảo quản phụ thuộc chủ yếu vào nhiệt độ và độ ẩm. Theo hướng dẫn của Đại học California (ấn phẩm 8005) và Trung tâm Quốc gia về Bảo quản Thực phẩm Gia đình (Đại học Georgia, Mỹ):

Với hạt mua sẵn đóng gói, hãy luôn ưu tiên hạn sử dụng in trên bao bì. Các mốc trên chỉ mang tính tham khảo cho hạt được sấy khô đúng cách và đóng kín.

Cách bảo quản hạt giòn lâu

Đóng kín sau mỗi lần dùng: dùng túi zip, hũ thủy tinh có nắp kín hoặc hộp nhựa đậy chặt; ép bớt không khí trong túi.
Chia nhỏ: chia túi lớn thành nhiều hũ nhỏ, mỗi lần chỉ mở một hũ. Hũ còn lại ít tiếp xúc không khí nên giữ được lâu.
Để nơi khô, mát, tối: tránh gần bếp, cửa sổ nắng, nóc tủ lạnh (nơi tỏa nhiệt).
Tránh xa đồ có mùi mạnh: không để cạnh hành, tỏi, cà phê, gia vị.
Muốn để lâu thì cho vào tủ lạnh: ngăn mát cho nhu cầu vài tháng, ngăn đá cho nhu cầu lâu hơn. Khi lấy ra, để hũ về nhiệt độ phòng rồi mới mở nắp để tránh hơi nước đọng lên hạt.
Dùng thìa khô, tay khô: không bốc hạt bằng tay ướt hoặc thìa ướt.

Mùa nồm ẩm và khay mứt ngày Tết

Cuối năm ở miền Bắc thường có những đợt nồm, độ ẩm không khí rất cao. Lúc này nên:

Chỉ bày ra khay một lượng vừa đủ dùng trong ngày, phần còn lại cất trong hũ kín.
Dùng khay mứt có nắp đậy, đậy lại ngay sau khi tiếp khách.
Cho gói hút ẩm thực phẩm vào hũ đựng hạt (loại dùng cho thực phẩm, không để lẫn vào hạt khi ăn).
Ưu tiên hạt còn vỏ như macca nứt vỏ khi bày khay lâu ngày: lớp vỏ cứng giúp nhân ít hút ẩm hơn hạt đã tách.

Làm giòn lại hạt bị ỉu

Hạt chỉ hơi ỉu, không có mùi lạ thì có thể làm giòn lại:

Chảo khô: rang lửa nhỏ, đảo đều 3–5 phút đến khi hạt thơm.
Nồi chiên không dầu hoặc lò nướng: khoảng 120–150°C trong 5–8 phút, đảo giữa chừng.

Để hạt nguội hẳn rồi mới cho vào hũ kín, nếu không hơi nóng sẽ đọng thành nước và làm hạt ỉu lại.

Khi nào nên bỏ hạt đi?

Không nên ăn hạt nếu thấy một trong các dấu hiệu sau, kể cả khi còn hạn:

Mùi hắc, mùi dầu cũ, mùi như sơn.
Vị đắng, khét bất thường.
Có đốm mốc trắng, xanh, đen hoặc mạng nhện, sâu mọt.
Nhân thâm đen, chảy dầu.

Làm giòn lại không xử lý được hạt đã ôi dầu hay bị mốc.

Câu hỏi thường gặp

Có nên để hạt trong tủ lạnh không?

Nên, nếu bạn muốn giữ lâu hoặc trời nồm ẩm. Chỉ cần đựng trong hũ kín để hạt không hút ẩm và hút mùi trong tủ.

Hạt còn vỏ hay hạt đã tách để được lâu hơn?

Thường hạt còn vỏ giữ được lâu hơn vì lớp vỏ bảo vệ nhân khỏi không khí và độ ẩm. Theo Đại học California, hạnh nhân còn vỏ để ở nhiệt độ phòng khoảng 8 tháng, trong khi hạt đã tách nên bảo quản lạnh.

Hạt mua về có cần rang lại không?

Không cần. Hạt đã rang hoặc sấy chín có thể ăn ngay. Chỉ rang lại khi hạt bị ỉu.

Xem thêm: Mỗi ngày nên ăn bao nhiêu hạt dinh dưỡng là vừa? · Cách tách vỏ macca tại nhà · các sản phẩm hạt dinh dưỡng IQ Nuts

Nguồn tham khảo

University of California, Division of Agriculture and Natural Resources, "Harvesting and Storing Your Home Orchard's Nut Crop", Publication 8005
National Center for Home Food Preservation (University of Georgia), "Going Nutty Over Advice for Preserving Nutmeats?"

Xem thêm bài viết trên blog IQ Nuts · Danh mục hạt dinh dưỡng